|
واژه |
ريشه |
معناي ريشه اصلي |
|
سجي |
سجي |
جريان
يافتن چيزي به گونه اي كه تثبيت شده و و بر حالتي ادامه يابد. از
مصاديق آن گذر و جريان يافتن روز است كه شب ختم شده و با تاريكي
هوا شب قرار گرفته و ثابت مي شود و از مصاديق ديگر آن هنگامي است
كه با گذران صفتي در انسان آن صفت در وي ملكه شود و با رسوخ آن در
عمق وجود تثبيت گردد و از ديگر مصاديق آن هنگامي است كه مرده پس از
گذر از مراسم تدفين در خاك ثابت شود. بنابراين تفاوت آن و واژه
ثبوت و نظاير آن بدين ترتيب است كه ثبوت در مقابل زوال حالت
استقرار و ادامه را دارد (در حاليكه سجي به جريان يافتن چيزي و به
ثبوت رسيدن آن اشاره دارد.) |
|
ودّع |
ودع |
به
معناي صرفنظر كردن و بي توجهي به چيزي است. و توديع به معناي قرار
دادن شخصي در حالت انصراف از او و بي توجهي نسبت به اوست. |
|
قلي |
قلي |
هو
التضييق و التشديد به معناي تنگي و سختي است و در موارد مختلف
استعمال آن اين دو قيد لحاظ مي شود. |
|
يجدك |
وجد |
درك
چيزي همراه با ايجاد حالتي جديد است. از مصاديق آن درك غم و اندوه
هنگامي كه با لام تعليل همراه باشد . بنابر مفهوم اصل اين ريشه فعل
آن دو مفعولي است و ممكن است با قرينه حذف شده باشد و يا معناي
مجازي آن لحاظ شده باشد. |
|
يتيم |
يتم |
به
معناي جدائي از آن چيز هائي است كه فرد به آن تعلق دارد و تك و
تنها شدن در حالت ضعف است. و از مهمترين مصاديق آن نبود مربي مدير
و مربي براي گذران زندگي است.بعد از آن از مصاديق يتيمي فقدان مادر
است مادري كه نقش موثري در اداره زندگي دارد و از مصاديق آن از دست
دادن يا فقدان معلمي موثر و مفيد در امور زندگي است.بنابراين يتيم
به كسي گفته مي شود كه در نفس خود منفرد و جدا از افراد هم شان خود
باشد و در رشد يا نزول تنها باشد. |
|
اوي |
اوي |
به
معناي نيت ابتدائي يا برگشت به مقامي مادي يا معنوي به نيت استقرار
و سكون و آرامش است. |
|
عائل |
عول |
|
|
تقهر |
قهر |
به
معناي اعمال غلبه و برتري در مقام اجرا و عمل است بنابر اين در آيه
شريفه اما اليتيم فلا تقهر نفرمود فلا تغلب زيرا غلبه و برتري وجود
دارد ولي نبايد در مقام اجرا از آن استفاده كرد. |
|
سائل |
سئل |
به
معناي در خواست چيزي از كسي است كه اين چيز ممكن است علم، خبر، مال
و ....باشد |
|
تنهر |
نهر |
جريان
يافتن چيزي با تدافع و شدت و نيروي زياد را گويند. و در آيه شريفه
اما السائل فلا تنهر ، نهر به معناي كلام و جملات و حالاتي است كه
در آن تدافع و تندي و شدت داشته باشد و در مقابل آن نرمي در گفتار
و رفتار و آرامش در مواجهه با سائل است. |
|
حدّث |
حدث |
بوجود
آمدن چيزي بعد از زماني را گويند و در آيه شريفه اما بنعمه ربه
فحدث به جهت واقع شدن آن براي فرد دلالت دارد كه فرد بايد با
مذاكره و در ميان گذاشتن و گفتگو ي مربوط به نعمت ها در قبال مردم
نقش ايفا نمايد. |